Vraag:
Wat is werkelijkheid? Ik vind het maar een moeilijk begrip.
Antwoord:
Werkelijkheid is datgene, wat je overhoudt wanneer je alle illusies hebt laten varen. Dan blijven de feiten over. Zaken die wel degelijk samenhang hebben, maar die je in die samenhangen nooit hebt willen bezien. Wanneer mensen een dwaasheid uithalen en de gevolgen daarvan op hun dak krijgen, zeggen zij meestal dat dit het noodlot is, of Gods straffende hand, maar zij praten niet over hun eigen stommiteiten. Toch kun je eerst wijs worden wanneer je je domheden eerlijk erkent. Pas op het ogenblik dat je begrijpt wat je illusies zijn, de verlangens en denkbeelden die je aan de wereld probeerde op te leggen, kun je begrijpen wat daaraan onwerkelijk was en wat de werkelijkheid is van de wereld waarin je bestaat.
En eerst wanneer je alle werkelijkheid gaat zien als niet bepaald in en verdeeld door de tijd, maar als een geheel, beseffende dat tijd weinig te zeggen heeft en dat zelfs het sprookje van de innerlijke evolutie ergens een sprookje blijft, dan kom je in de buurt van de werkelijkheid. En eerst wanneer je die werkelijkheid kunt aanvaarden als het geheel der dingen buiten je, kun je ook jezelf als een deel van het geheel leren aanvaarden en zo komen tot een besef van je werkelijke persoonlijkheid en betekenis.
Dit laatste valt naar ik meen vooral in het begin erg tegen, maar zodra je begrijpt wat de voordelen van het deel zijn, van een volmaakt geheel betekent, valt het wel weer mee ook.
Uit de lezing: 'Geen harmonie zonder conflict' 12 november 1971
'Stem van Gene Zijde (III)' 1971-1972